We are ready to answer right now! Sign up for a free consultation.
I consent to the processing of personal data and agree with the user agreement and privacy policy
وقتی درباره یک زمین ، ساختمان یا ملک صحبت میکنیم یکی از مهمترین پرسش ها این است این ملک دقیقاً کجاست؟ پاسخ به این سؤال ما را با مفهوم مهمی به نام اطلاعات مکانی آشنا می کند. اطلاعات مکانی به زبان ساده اطلاعاتی است که علاوه بر بیان ویژگی های یک پدیده یا عارضه ،موقعیت دقیق آن را نیز مشخص میکند. برای مثال اینکه یک ملک ۵۰۰ متر مربع مساحت دارد یک اطلاعات توصیفی است؛ اما اینکه این ملک دقیقاً در چه موقعیتی قرار گرفته ، حدود آن کجاست و نسبت به املاک مجاور چه وضعیتی دارد ، اطلاعات مکانی محسوب می شود.
بنابراین اطلاعات مکانی در ساده ترین تعریف پاسخی دقیق به سؤال کجا؟ است.
اطلاعات مکانی برخلاف تصور فقط موضوعی تخصصی برای نقشه برداران، مهندسان یا سازمانهای دولتی نیست. همه ما در زندگی روزمره به شکلهای مختلف از آن استفاده میکنیم.
وقتی با تلفن همراه مسیر خود را پیدا میکنیم، آدرس یک مکان را روی نقشه مشاهده میکنیم، نزدیک ترین مرکز خدماتی را پیدا میکنیم یا موقعیت یک مکان را برای شخص دیگری ارسال میکنیم در واقع از اطلاعات مکانی استفاده می کنیم.
اما اهمیت اطلاعات مکانی زمانی بیشتر میشود که با املاک سروکار داشته باشیم. یک ملک فقط یک آدرس مساحت یا شماره پلاک ثبتی نیست؛ بلکه یک قطعه مشخص از سرزمین است که باید موقعیت حدود شکل و ارتباط آن با املاک و عوارض اطراف به درستی مشخص باشد.
برای مثال ممکن است دو ملک دارای مساحت یکسان باشند، اما موقعیت شکل حدود و دسترسی آنها متفاوت باشد. بنابراین مساحت به تنهایی نمی تواند معرف کامل یک ملک باشد.
اینجاست که تعیین دقیق موقعیت مکانی اهمیت پیدا می کند. اطلاعات مکانی کمک میکند یک ملک را نه فقط بر اساس اطلاعات نوشتاری بلکه بر اساس موقعیت واقعی آن روی زمین و نقشه نیز شناسایی کنیم.
یکی از مهمترین مزایای اطلاعات مکانی دقیق کاهش ابهام و کمک به حل اختلافات و مشکلات مربوط به موقعیت و حدود املاک است. برای مثال ممکن است دو مالک درباره محل دقیق مرز مشترک دو ملک اختلاف داشته باشند و هر یک محدوده متفاوتی را متعلق به خود بدانند. در چنین شرایطی وجود نقشه و اطلاعات مکانی دقیق و قابل استناد می تواند به کارشناسان و مراجع مربوط کمک کند تا موقعیت و حدود واقعی قطعات را دقیق تر بررسی کنند. مثال دیگر زمانی است که در خصوص تداخل یا هم پوشانی محدوده دو ملک اختلاف ایجاد شده باشد. اگر موقعیت و حدود قطعات به صورت دقیق در یک سیستم کاداستری ثبت شده باشد، امکان مقایسه مکانی قطعات و شناسایی محل تعارض آسان تر خواهد بود. البته اطلاعات مکانی به تنهایی جایگزین بررسی اسناد سوابق ثبتی و تصمیم مراجع قانونی نیست؛ اما می تواند دلیل و ابزار فنی بسیار مهمی برای شناسایی موقعیت ملک و بررسی اختلافات ملکی باشد. به همین دلیل اطلاعات مکانی دقیق میتواند در کنار اطلاعات ثبتی و حقوقی به کاهش ابهام جلوگیری از برخی اختلافات و تصمیم گیری دقیق تر درباره املاک کمک کند
یکی از مهمترین حوزه هایی که اطلاعات مکانی در آن نقش اساسی دارد کاداستر است. کاداستر را میتوان نظامی دانست که در آن اطلاعات مکانی، ثبتی و توصیفی املاک در ارتباط با یکدیگر قرار می گیرند. در کاداستر تنها دانستن اینکه یک ملک چه مساحت یا چه مشخصات ثبتی دارد کافی نیست؛ بلکه باید مشخص باشد این ملک دقیقاً در چه موقعیتی قرار دارد و حدود آن نسبت به املاک مجاور چگونه است. به همین دلیل اطلاعات مکانی یکی از پایه های اصلی کاداستر محسوب می شود.
در واقع کاداستر تلاش می کند میان آنچه در واقعیت و روی زمین وجود دارد و اطلاعاتی که درباره ملک در سوابق و سامانه های ثبتی ثبت شده است ارتباط دقیق تری ایجاد کند. در این میان نقشه کاداستری نقش مهمی دارد؛ زیرا قطعات ملکی و موقعیت آنها را به صورت مکانی نمایش می دهد و امکان بررسی ارتباط میان قطعات را فراهم می کند.
برای اینکه موقعیت یک ملک به درستی مشخص شود ابتدا باید اطلاعات مکانی آن با روشهای مناسب و دقت کافی برداشت و تعیین شود. نقشه برداری دقیق تعیین مختصات نقاط و حدود قطعات و استفاده از فناوری های نوین بخش مهمی از این فرایند است. امروزه فناوری هایی مانند نقشه برداری ماهواره ای سیستم های اطلاعات مکانی (GIS) ،تصاویر هوایی و فتوگرامتری امکان تولید، پردازش و مدیریت اطلاعات مکانی را با سرعت و دقت بیشتری فراهم کرده اند. در نتیجه اطلاعات به دست آمده از زمین می تواند به نقشه و اطلاعات دیجیتال تبدیل شود و در فرایندهای کاداستری مورد استفاده قرار گیرد. هر چه اطلاعات مکانی دقیق تر و به روزتر باشد، امکان شناسایی بهتر قطعات و مدیریت صحیح تر اطلاعات املاک نیز افزایش پیدا می کند.
اهمیت کاداستر زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم تعداد زیادی از مسائل ملکی به نوعی با موقعیت ،حدود و ارتباط مکانی املاک مرتبط هستند. در یک نظام کاداستری دقیق هر قطعه باید موقعیت مشخصی داشته باشد و اطلاعات مربوط به آن بتواند با همان موقعیت مکانی ارتباط پیدا کند. این موضوع علاوه بر کمک به مدیریت اطلاعات املاک میتواند در جلوگیری از برخی اشتباهات و کاهش ابهام در شناسایی قطعات نیز مؤثر باشد.
